Yakın bir galakside keşfedilen ve yalnızca milimetre dalga uzunluğundaki radyo ışımalarında görülebilen gizemli bir gök cismi, bilim insanlarını şaşkına çevirdi.
Şimdiye kadar gözlemlenen hiçbir kozmik nesneye benzemeyen bu yeni cisme “Punctum” ismi verildi.
Şili’deki Universidad Diego Portales’ten Elena Shablovinskaia liderliğindeki takım, keşfi ALMA (Atacama Büyük Milimetre/Milimetre altı Dizisi) teleskobuyla yaptı.
“Süper kütleli kara delikler dışında Punctum nitekim güçlü bir kaynak” diyen Shablovinskaia, cismin kompakt yapıda olduğunu, güçlü ve sistemli bir manyetik alan barındırdığını ve ağır güç yaydığını belirtti.
SAMANYOLU’NA YAKIN
Punctum, Samanyolu Galaksisi’nin yakın komşularından, 11 milyon ışık yılı uzaklıktaki etkin NGC 4945 galaksisinde bulunuyor. Lakin optik ya da X-ışını müşahedelerinde görülemiyor; yalnızca milimetre dalga uzunluğunda tespit edilebiliyor. Bu durum, cismin tabiatını daha da gizemli hale getiriyor.
Punctum tipik magnetarlardan 10 bin ila 100 bin kat, mikro-kuasarlardan yaklaşık 100 kat, neredeyse tüm bilinen süpernovalardan 10 ila 100 kat daha parlak. Bu cisimlerin uzayın en güçlü kozmik objeleri olduğu biliniyor.
HİÇBİRİNE UYMADI
Bilim insanları, Punctum’un senkrotron radyasyonu yaydığını düşünüyor. Bu tıp ışıma, ışık suratına yakın hareket eden yüklü parçacıkların manyetik alanlarda spiral çizerek radyo dalgaları üretmesiyle oluşuyor. Fakat bilinen magnetar ve pulsarlar, Punctum kadar güçlü milimetre ışınımı yaymıyor.
Cismin ne olduğuna dair kesin bir fikir şimdi yok. Olağandışı bir ortamda bulunan sıra dışı bir magnetar ya da ağır hususla etkileşim halindeki bir süpernova kalıntısı olabileceği düşünülüyor. Lakin Punctum, bilinen hiçbir kategoriye tam olarak uymuyor.
Araştırmacılar, ALMA ile yapılacak daha ayrıntılı müşahedelerin ve James Webb Uzay Teleskobu’nun muhtemel kızılötesi bilgilerinin bu gizemi çözebileceğini umuyor.
Shablovinskaia, “Punctum bize milimetre dalga uzunluğunda hala keşfedilecek çok şey olduğunu gösteriyor” dedi.
Keşfe ait bilimsel makale, Astronomy & Astrophysics mecmuasında yayınlanmak üzere kabul edildi.
