Yeryüzünün etrafında giderek artan uydu sayısı, Hubble ve öteki yörünge teleskoplarının pak manzara yakalamasını her geçen gün zorlaştırıyor.
Nature mecmuasında yayımlanan yeni bir NASA çalışmasına nazaran, uydu izleri önümüzdeki on yıl içinde Hubble’ın çektiği manzaraların yaklaşık yüzde 40’ını, başka üç teleskobun ise yüzde 96’sını etkileyebilir.
Bu durum, gökbilimcilerin tehlikeli asteroidleri tespit etme yahut yeni gezegenler keşfetme kapasitesini önemli biçimde riske atıyor. Uzayın giderek daha “bulanık” bir hale gelmesi, yeni mega uydu takımyıldızlarının yarattığı ışık kirliliğine dikkat çekiyor.
ARTAN UYDU SAYISI TELESKOPLARIN BAŞ BELASI OLDU
NASA araştırmacısı ve çalışmanın başyazarı Alejandro Borlaff, mesleği boyunca teleskopları daha hassas, daha net ve daha hassas hale getirmeye çalıştığını belirterek, “İlk sefer gelecekte daha makus olabilecek bir şey bulduk.” diyor.
2018–2021 ortasında Hubble imgelerinin yüzde 4,3’ünde uydu izleri tespit edilmişti. Lakin o günden bu yana tablo dramatik halde değişti. 2019’da yörüngede 5 bin uydu varken bugün bu sayı 15 bin 800’ü geçti. Planlanan fırlatmalar gerçekleşirse bu sayı önümüzdeki on yılda 560 bine ulaşabilir.
HUBBLE HER POZDA İKİ UYDU YAKALAYABİLİR
Araştırma takımı, dört farklı teleskobun gelecekteki görüşünü simüle etti. Buna nazaran Hubble, her bir pozda ortalama 2,14 uydu görüntüleyebilir. Gelecek yıl fırlatılması planlanan Çin Uzay İstasyonu Teleskobu Xuntian için bu sayı 92 uyduya kadar çıkıyor.
Hubble daha dar bir görüş alanına sahip olduğu için kirlilikten görece daha az etkileniyor. James Webb üzere Dünya’dan çok daha uzak konumlanan teleskoplar uydu parlamalarından büyük ölçüde korunuyor.
IŞIK KİRLİLİĞİ GEZEGEN KEŞİFLERİNİ ENGELLEYEBİLİR
Sorun sadece kadrajda beliren uydu çizgileri değil. Uyduların Güneş, Ay yahut Dünya ışığını yansıtması. Yıldızların parlaklığındaki küçük değişimleri maskeleyebilir. Bu da bir yıldızın etrafında dönen bir ötegezegenin varlığına işaret eden sinyallerin kaçırılması manasına geliyor.
Borlaff, “Bir uydu önünüzden geçerse bu bilgiyi büsbütün kaybedebilirsiniz.” diyerek riskin büyüklüğünü vurguluyor.
ÇÖZÜM İÇİN VAKİT DARALIYOR
Uzmanlar, uydu sayısı daha da artmadan tahlil bulunması gerektiğini belirtiyor. Uydu yüzeylerinin daha az yansıtıcı olması için yapılan çalışmalar, aygıtların ısınmasını ve daha fazla kızılötesi ışık yaymasını beraberinde getiriyor. Ayrıyeten manzaraların uydu geçişlerinin daha az olduğu vakitlerde çekilmesi de giderek zorlaşıyor.
Bilim insanları şirketler ve hükümetlerle daha sıkı uyum, uyduların daha düşük yörüngelere yerleştirilmesi yahut konuşlandırma bölgelerinin düzenlenmesi üzere adımların gündeme alınması gerektiğini söylüyor.
