Kendilerini “aktivist” olarak tanımlayan gölge arama motoru Anna’s Archive, cumartesi günü yaptığı açıklamada Spotify’daki müzik evrakları ve meta bilgilerin yaklaşık 300 terabaytlık bir kısmını yedeklediğini duyurdu.
Gruba nazaran bu bilgi seti, Spotify kullanıcılarının dinlediği müziklerin yüzde 99,6’sını kapsıyor. Arşiv; 256 milyon müzik, 58 milyon albüm ve 15,43 milyon sanatkara ilişkin içerikten oluşuyor.
Anna’s Archive, müzikleri sanatkarların popülerlik seviyesine nazaran gruplandırarak dağıttığını ve bu çalışmayı “müziğin korunmasına katkı sağlamak” emeliyle yaptığını savundu.
Grup, mevcut müzik müdafaa çalışmalarının yetersiz olduğunu, bunların çoğunlukla en tanınan sanatkarlara odaklandığını ve yüksek ses kalitesi takıntısının depolamayı zorlaştırdığını öne sürdü.
Kopyaladıkları müzikleri Torrent’te paylaşacaklarını söyleyen Anna’s Archive, “Sizin desteğinizle insanlığın müzikal mirası; doğal afetler, savaşlar, bütçe kesintileri ve öbür felaketlere karşı sonsuza dek korunacak” dedi. Küme korsan kitaplara irtibat sağlamasıyla da biliniyor.
YETKİSİZ ERİŞİM VE DRM İHLALİ: TAM OLARAK NE OLDU?
Grubun yaptığı bu açıklama kamuoyunda büyük yankı uyandırırken baş karışıklığı da yarattı. Spotify hacklenmiş miydi? Halihazırda dinleyicilerin birçok platformda fiyatsız dinleyebildiği bu müziklerle ne yapılabilirdi ki?
Spotify, kümenin herkese açık meta dataları kazıdığını ve birtakım ses belgelerine erişmek için DRM (dijital haklar yönetimi) tedbirlerini aşmaya yönelik yasa dışı metotlar kullandığını tespit ettiklerini bildirdi. Şirket, Anna’s Archive tarafından alınan müziklerin şimdi kamuya açık halde yayımlanmadığını da ekledi.
DRM, dijital bir içeriğin (müzik, sinema, e-kitap, yazılım) kimin, nasıl ve ne kadar kullanabileceğini denetim eden kilit sistemi. Bu sistem sayesinde içerik kullanıcının aygıtına geliyor fakat kullanıcının o içeriği kopyalaması, diğerine vermesi mümkün değil. Yalnızca müsaade verilen müddet boyunca ve müsaadeli aygıtta açılmasını sağlıyor.
Ancak DRM kırıldığında yahut istismar edildiğinde içerikler aygıttaki bellekten yakalanabilir ve Spotify örneğinde olduğu üzere kopyalanabilir. Bu da içerik platformlarının DRM konusunda daha güçlü bir formül bulmaları gerekliliğini gözler önüne seriyor.
Spotify’daki müziklerin büyük kısmı, plak şirketleri ve hak sahipleriyle yapılan çok sıkı lisans mutabakatları kapsamında sunuluyor. Ses belgelerinin toplu biçimde kopyalanması ve Torrent yoluyla tekrar dağıtılması, Spotify’ın kullanım kurallarını ve birçok ülkede telif hakkı maddelerini açıkça ihlal ediyor.
Anna’s Archive, bunu korsanlık değil “koruma” olarak tanımlasa da, telif hukuku ekseriyetle bu cins “iyi niyet” münasebetleri için istisna tanımıyor. Spotify ve büyük müzik şirketlerinin kaldırma talepleri, tüzel adımlar ya da daha sert tedbirlerle karşılık vermesi sürpriz olmayacak.
YAPAY ZEKA TASASI: KOPYALANAN MÜZİKLERLE NE YAPILABİLİR?
Besteci ve sanatçı hakları savunucusu Ed Newton-Rex, Guardian’a yaptığı açıklamada Spotify’dan sızdırılan müziklerin büyük olasılıkla yapay zeka modellerinin eğitilmesinde kullanılacağını söyledi.
Newton-Rex, “Yapay zeka kesiminde korsan içerikle eğitim maalesef yaygın. Bu çalınan müziklerin de yapay modellerini eğitmekte kullanılması neredeyse kesin. Bu yüzden hükümetler, yapay zeka şirketlerinin kullandıkları eğitim bilgilerini açıklamasını mecburî kılmalı,” dedi.
Yapay zekanın yaygınlaşmasıyla birlikte şirketlerin modellerini beslemek için kullandığı müzik, görsel ve metin malzemesinin telif hakları tartışma konusu oldu. Birçok içerik sahibi, yapıtlarının model beslemekte fiyatsız kullanılmasına artık müsaade vermiyor. New York Times üzere kurumlar fiyat karşılığında dahi içeriklerini yapay zeka şirketleriyle paylaşmayı reddediyor.
Spotiy’dan kopyalanan devasa müzik arşivinin, ses üretimi yapan yapay zeka şirketlerinin iştahını kabartması beklenen.
Kısa mühlet evvel Meta’nın yapay zeka modellerini eğitmek için kullandığı çevrimiçi kütüphane LibGen de tartışma konusu olmuştu. Bu kütüphanenin çok sayıda korsan kitap içerdiği düşünülüyor.
Meta’nın kurucusu ve CEO’su Mark Zuckerberg, şirket içindeki ihtarlara karşın LibGen data setinin kullanımını onaylamıştı. Meta, muharrirlerin açtığı telif hakkı davasında kendini savunmayı başarsa da davacılar taleplerini genişletmeye hazırlanıyor.
Spotify ise Anna’s Archive açıklamasının akabinde “bu çeşit telif zıddı saldırılara” yönelik yeni güvenlik tedbirleri aldığını ve kuşkulu faaliyetleri aktif olarak izlediğini duyurdu.
