ABD Başkanı Donald Trump’ın uzun müddettir lisana getirdiği maksatlardan biri, NASA yerine özel uzay şirketlerine yatırım yapmaktı. Bu doğrultuda ajansın başına Trump’a yakın isimler geçirilmişti.
Havacılık dergisi Aviation Week’in haberine nazaran, Trump idaresi bu maksat doğrultusunda NASA’da sert bütçe kesintileri uygulanmaya hazırlanıyor.
BÜTÇE YARI YARIYA AZALACAK
Yönetimin 2026 mali yılı için planladığı bütçe, NASA’nın bilim yöneticiliği bütçesini yaklaşık yüzde 50 azaltmayı ve binlerce çalışanı işten çıkarmayı öngörüyor.
Bu durum, iklim değişikliğini inceleyen iki uydu misyonunun iptali de dahil olmak üzere onlarca bilimsel misyonun sonunu getirecek.
Futurism’in haberine nazaran NASA Bilim Misyon Direktörlüğü’nden Nicola Fox, “Şu anda liderin bütçesinde bize ayrılan kaynakların sonları içinde plan yapıyoruz” dedi.
PLANLAR HIZLANDI
Trump’ın ikinci sefer vazifeye gelmesinden bu yana geçen yedi buçuk ayda, NASA üzerinde yüzde 25’lik genel bütçe kesintisi baskısı oluşmuştu. Los Angeles Times’ın aktardığına nazaran, ajansa bu kesintiler konusunda neredeyse hiç kelam hakkı verilmedi.
Yakın vakitte duruma reaksiyon gösteren bir dizi NASA çalışanı vazifelerinden istifa etmişti.
1 Ekim’de yürürlüğe girecek 2026 bütçesi Kongre onayı olmadan kesinleşmeyecek. Fakat Trump idaresinin planlarını süratle uygulamaya koyduğu belirtiliyor.
Yorumculara nazaran bu bütçe, “NASA’yı kurtarmak için çok geç kalındığı” manasına gelebilir.
Eski NASA astronotu ve Bilim Yöneticiliği yöneticisi John Grunsfeld, bu kesintilerin ardında daha kaygı verici bir maksat olabileceğini öne sürdü.
Grunsfeld, “Bu, Amerika’yı bilerek cahilleştirme gayretinin bir modülü olabilir. Makûs eğitilmiş beşerler, eleştirel düşünme yeteneği güçlü olanlara nazaran çok daha kolay manipüle edilir” sözlerini kullandı.
“YOK OLUŞ DÜZEYİNDE TEHDİT”
Kongre’de ise bu kesintilere karşı güçlü bir muhalefet var. Senato’nun tahsis komitesi, NASA’nın 2026 bütçesini 24,9 milyar dolar olarak belirleyen ve mevcut seviyeyi koruyan bir alternatif bütçe önerdi. Fakat bu karşı teklifin akıbeti şimdi net değil.
Politikalara reaksiyon gösteren uzmanlara nazaran, bilim yöneticiliği için bu kesintiler “yok oluş düzeyinde bir tehdit” manasına geliyor.
Uzay araştırmalarında onlarca yıllık birikimin tehlikeye girdiği belirtiliyor. Buna nazaran şayet Kongre süratlice harekete geçmezse, Trump’ın “dar” bütçesi hayata geçecek ve NASA’nın bilim programları için “çok kötü” sonuçlar doğuracak.
