ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST), ABD’nin Colorado eyaletindeki Boulder kentinde yaşanan bir elektrik kesintisinin akabinde ülkedeki resmi vaktin yaklaşık 4,8 milisaniye sapma göstermesi üzerine kamuoyuna garanti verdi.
Kurum, “Zaman bozulmadı” açıklamasında bulundu.
2007’den bu yana ABD’nin resmi saati olan NIST UTC, Boulder’daki NIST laboratuvarında bulunan 16 atom saatinin ortalamasıyla belirleniyor. Bu saatler, sezyum-133 atomunun temel durumundaki iki hiper-ince düzey ortasındaki geçişe karşılık gelen 9 milyar 192 milyon 631 bin 770 titreşimin müddeti temel alınarak ölçüm yapıyor.
NIST, kolay bir aritmetik ortalama yerine, frekans kararlılığı en yüksek saatlere daha fazla tartı veren “ağırlıklı ortalama” formülü kullandığını belirtiyor.
JENERATÖR ARIZASI
NIST Vakit Gerçekleme ve Dağıtım Grubu Lideri Jeff Sherman, kesintinin birinci anlarında yedek jeneratörler sayesinde atomik vakit ölçeği ve dağıtım hizmetlerinin etkilenmediğini söyledi. Fakat daha sonra kritik jeneratörlerden birinin arızalandığına dair güçlü ispatlar elde edildiğini ve bunun, Boulder İnternet Vakit Hizmeti’ne giden ana sinyal dağıtım zincirini etkilediğini açıkladı.
Sapmanın çok küçük olduğunu vurgulayan NIST yetkilileri, ABD’deki vatandaşların bunu fark etmesinin mümkün olmadığını belirtiyor. NIST sözcüsü Rebecca Jacobson, CBS News’e yaptığı açıklamada, “Zaman bozulmadı” dedi.
IFL Science’a açıklamada bulunan Sherman ise bağlamı şöyle özetledi:
“Birkaç mikrosaniyelik sapma, NIST vakit ölçeğinin olağanda nanosaneye varan hassasiyetinin altında kalır. Bu seviyede hassasiyet bilimsel çalışmalar, telekomünikasyon, kritik altyapı ve konumlama sistemleri için kıymetlidir. Fakat kamuya açık internet üzerinden vakit transferinde ekseriyetle 1 milisaniye mertebesinde belirsizlikler görülür.”
NIST, yüksek hassasiyetli vakit transferi için farklı hizmetler sunduğunu ve birtakım direkt fiber-optik irtibatların etkilendiğini, bu kullanıcılarla ayrıyeten bağlantıya geçileceğini bildirdi.
Jacobson, sapmayı somutlaştırarak “NIST UTC yaklaşık 4 mikrosaniye saptı. Karşılaştırmak gerekirse, göz kırpmak yaklaşık 350 bin mikrosaniye, parmak şıklatmak ise 150 bin mikrosaniye sürer” dedi.
Telekomünikasyon ve havacılık üzere alanlarda bu tıp küçük sapmaların değerli olabileceğini belirten Jacobson, bu kullanıcıların evvelden bilgilendirildiğini ve alternatif ağlara erişim sağlandığını ekledi.
SORUN GİDERİLDİ
Son durum hakkında konuşan Sherman, kıymetlendirme ve tamir çalışmalarının sürdüğünü lakin Boulder İnternet Vakit Hizmeti’nin artık hakikat vakti sağladığından emin olduklarını belirtti.
