İsrail, Somali’nin ayrılıkçı bölgesi Somaliland’ı resmen bir ülke olarak tanıma kararı kaldı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Somaliland’ın “bağımsız ve hükümran bir ülke” olarak tanındığını belirterek, İsrail’in bu kararı alan birinci ülke olduğunu bildirdi.
Netanyahu toplumsal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın da iştirakiyle Somaliland’ın kelamda Cumhurbaşkanı Abdurrahman Muhammed Abdullah ile karşılıklı bir bildiri imzalandığını belirtti. İsrail Başbakanı, kelam konusu bildirinin ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimiyle imzalanan İbrahim Anlaşmaları’nın ruhuna uygun olduğunu öne sürerek Abdullah’a tebriklerini iletti. Netanyahu, “İsrail, tarım, sıhhat, teknoloji ve iktisat alanlarında kapsamlı iş birliği yoluyla Somaliland Cumhuriyeti ile münasebetlerini derhal genişletmeyi planlamaktadır” dedi.
Netanyahu ayrıyeten, kelamda Somaliland Cumhurbaşkanı Abdullah’ı İsrail’e resmi ziyaret için İsrail’e davet etti. Toplumsal medya üzerinden yapılan açıklamada ayrıyeten Netanyahu ve Abdullah’ın manzaralı görüşmelerine ve bildirinin imzalanmasına ait fotoğraflar paylaşıldı.
TÜRKİYE, MISIR, SOMALİ VE CİBUTİ’DEN KINAMA
Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty’nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Somali Dışişleri Bakanı Abdisalam Abdi Ali ve Cibuti Dışişleri Bakanı Abdoulkader Houssein Omar ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği belirtildi.
Açıklamada, bakanların İsrail’in Somaliland’ı tanımasını büsbütün kınadıklarını teyit edilerek, Somali’nin birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tam takviye verildiği belirtildi. Ayrıyeten, Somali egemenliğine ziyan verecek edecek yahut ülkedeki istikrarın temellerini sarsacak her türlü tek taraflı aksiyon de kınandı. Açıklamada birebir vakitte, Somali’nin legal kurumlarına takviyelerin vurgulandığı ve ülkenin birliğine ters paralel oluşumlar dayatma teşebbüslerinin de kınandığı belirtildi.
DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI SÖZCÜSÜ KEÇELİ: HUKUK DIŞI EYLEMLERİN BİR ÖRNEĞİ
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, İsrail’in açıklamasının Netanyahu hükümetinin bölgesel ve global seviyede istikrarsızlık yaratmayı hedefleyen hukuk dışı aksiyonlarının yeni bir örneğini olduğunu söyledi.
Keçeli, bu adımın Somali’nin iç işlerine açık bir müdahale niteliği taşıdığını belirtti.
Keçeli açıklamasının devamında şu sözleri kullandı:
“Somali Federal Cumhuriyeti ve Somaliland bölgesinin geleceğine ait kararlar, tüm Somalililerin iradesini yansıtacak formda alınmalıdır.
Afrika Boynuzu’nda barış ve güvenliğe kıymet veren ve Somali’nin toprak bütünlüğünü kararlılıkla destekleyen Türkiye, Somali halkının yanında olmayı sürdürecektir.”
SOMALİLAND’DA İRTİBAT OFİSİ BULUNAN ÜLKELER
Somaliland, 1991 yılında Somali’den tek taraflı ayrıldığını ilan etmiş lakin rastgele bir ülke tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmamıştı. Memleketler arası toplum Somaliland’ı tanıma kararı almış olmasa da İngiltere, Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de dahil olmak üzere kimi ülkelerin Somaliland’da irtibat ofisleri bulundurduğu biliniyor.
TÜRKİYE’NİN SOMALİ’DEKİ ARABULUCULUK ROLÜ
Türkiye’nin Afrika Boynuzu bölgesinde muteber bir aktör olarak bölgenin barışı ve istikrarı için teşebbüslerini sürdürdüğü biliniyor. Bu kapsamda Türkiye, Somali Federal Hükümeti ile Somaliland bölgesel idaresi ortasındaki görüşmelerde 2013 yılından beri kolaylaştırıcı rol üstleniyor.
Ayrıca, Etiyopya ve Somali ortasında Temmuz 2024’te Türkiye’nin başlattığı arabuluculuk teşebbüsü olan Ankara Süreci kapsamında taraflarla görüşmeler gerçekleştirilmişti. Bu çerçevede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daveti üzerine 11 Aralık 2024 tarihinde Ankara’da yapılan görüşmelerde Ankara Bildirisi imzalanmıştı.
Milli İstihbarat Akademisi’nin (MİA) geçtiğimiz ay yayımladığı raporda, Türkiye’nin Somali-Etiyopya sınırında yürüttüğü “Ankara Süreci”nin, bölgesel barışın sağlanmasında öne çıkan diplomatik bir teşebbüs olduğu vurgulanmış ve 1 Ocak 2024’te Etiyopya ile Somaliland ortasında imzalanan mutabakat sonrası yaşanan krizin Türkiye’nin profesyonel arabuluculuk eforlarıyla tahlile kavuştuğu belirtilmişti.
