TRT tarafından düzenlenen Memleketler arası Çocuk Medyası Tepesi 2025, “Dijital Çağda Çocuk Medyası: Aileyi Güçlendirmek, Pahalar İnşa Etmek” temasıyla İstanbul Haliç Kongre Merkezi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın iştirakiyle gerçekleşti. Dijital dünyada çocukların karşılaştığı problemler, inançlı ve nitelikli içerik üretimi, kültürel bedellerin korunması ve memleketler arası ölçekte siyaset geliştirme bahislerinin ele alınacağı tepeye, Emine Erdoğan’ın yanı sıra Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir, İstanbul Valisi Davut Gül, TRT Genel Müdürü Prof. Dr. Mehmet Zahid Sobacı ve çok sayıda kişi katıldı.
“BİZ BÜYÜKLERİN ÖDEVİ ÇOCUKLARI HER TÜRLÜ ZİYANDAN KORUMAK”
Burada açılış konuşması yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, “Bugün burada en büyük bedelimiz olan çocuklarımız için buluştuk. Zira çocuklar hepimizin masumiyetidir. Geleceğin yazıldığı tertemiz sayfalardır. İşte o yüzden bu tepede dünyanın en değerli gündemlerinden biri olan çocuk medyası sıkıntısını ele alacağız. Zira biz büyüklerin ödevi çocukları her türlü ziyandan korumak ve onlara sağlıklı büyüyebildikleri bir ortam hazırlamaktır. Eminim ki burada verilecek bildiriler Türkiye’de ve dünyada çok daha âlâ bir geleceğe hizmet edecek. Anne babaların çocukların dijital dünyayı olan düşünürlükleriyle ilgili son derece kaygılı olduklarını biliyoruz. Gelin evvel iğneyi kendimize batıralım. Zira çocukların hayatlarını doğdukları birinci andan itibaren dijitalleştiren bizleriz. Evvelce annelerin sesinin, nefesinin sindiğinin ninnilerle uyuyan bebekler artık beyaz gürültüyle uyuyorlar. Televizyon, tablet, telefon üzere araçlar ebeveynler tarafından bazen çocuğu sakinleştirmek için dijital emzik yapılıyor. Bazen yemek yedirmek için dijital arkadaş olarak kullanılıyor. Ebeveynler çocukların konut hallerinden okul hayatlarına kadar çabucak her anlarını toplumsal medyada paylaşıyorlar. Çocuk ismine hayatı boyunca peşini bırakmayacak bir dijital ayak izi oluşturuyorlar. Bunun sonucunda çocukların her insanın hakkı olan unutulma hakkı elinden alınır. Artık konutların kapısı kapandığında dünya dışarıda kalmıyor. Kendi isteğimizle kapılarımızı, duvarlarımızı saydamlaştırıyoruz. Konutlarımızın içinde her an tanıdığımız ve tanımadığımız, emniyetli olup olmadıklarını hiç bilmediğimiz onlarca insanı ağırlıyoruz. Ne yazık ki mahremiyet kavramının son derece muğlaklaştığı günlerden geçiyoruz. Dünyanın her yerinde olduğu üzere ülkemizde de ekran müddeti günlük 6 saatin üzerine. Araştırmalar insanların telefonlarını günde ortalama yüz kez denetim ettiğini söylüyor. O yüzden şunu unutmayalım ki yetişkinlerin başları ekranlara gömülü olduğu sürece çocuklar da farklı bir yol izlemeyecekler. Çocuklarımız toplumsal medyada aradıkları beğeni, ilgiyi, özgüveni, sevgiyi aile ocağında bulsun. O yüzden gelin bayramlaşmayı imajlı konuşmalarla, özel günleri kutlamayı, sanal kartlarda hislerimizi anlatmayı, emojilerle ikame etmeyi bırakalım. Hayatın da tıpkı bir bahçe üzere bakım ve itina istediğini unutmayalım” dedi.
“HAYATTA İLHAM ALINACAK ÇOK HOŞ İNSANLARIMIZ VAR”
Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı’nın dünyada bir birincisi gerçekleştirdiğini söyleyen Emine Erdoğan, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Uzman isimlerle dijital dünyada çocuk hakları mukavelesini hazırladı ve birinci imzacısı oldu. Bakanımız Mahinur Hanım’ın ve emeği geçen herkesi gönülden kutluyorum ve alkışlıyorum. Çocukların dijital ortamlarda güvenliğini sağlamak, haklarını korumak ve onları desteklemek için bugün ben de mukaveleyi imzaladım. Bu vesileyle de herkesi dijital dünyada çocuk hakları kontratını imzalamaya davet ediyorum. Ayrıyeten 15 yaş altı çocuklara yönelik toplumsal medya düzenlemesi üzerinde çalışılıyor. O da çok yakında hayata geçecek inşallah. Öteki ülkelerde de toplumsal medyaya yönelik yasal düzenlemeler yapılıyor. Ne memnun ki tüm dünyada bu konuda artan bir farkındalık var. Bizim önceliğimiz her vakit çocuklarımızın yüksek faydasını merkeze alan siyasetler üretmek ve haklarının tüm mecralarda korunmasıdır. Zira Türkiye 2024 çocuklarda bilişim teknolojileri kullanım araştırmasına nazaran ülkemizde 6-15 yaş ortasındaki çocukların internet kullanımı yüzde 91’den fazla. Kullanma emellerine baktığımızda her ne kadar yüzde 75 eğitim maksatlı kullanılsa da internet yaklaşık yüzde 84, görüntü seyretme yüzde 73, oyun oynama yüzde 72, toplumsal medya için kullanılıyor. Araştırmalar dijital oyunlarla çocukların intihara sürüklediğini, şiddete meyilli hale geldiğini, gerçeklik hislerini yitirdiklerinin akademik muvaffakiyetlerinin düştüğünü açıkça ortaya koyuyor. Cep telefonlarının hafızanın bozulmasına, bilişsel hünerlerin azalmasına hatta anti-sosyal davranışlara sebep olduğu biliniyor. Çocuklar toplumsal medya mecralarında çevrim içi istismardan, siber zorbalığa, cinsiyetsizleştirme propagandasından, dijital bağımlılığa kadar birçok fotoğraflarda karşı karşıya kalıyorlar. Bizlerde günlük hayatın içinde çocuklarda ve gençlerde şiddet davranışlarının arttığına şahit oluyoruz. Üstelik yalnızca toplumsal medyada beğeni toplamak için her türlü kamusal alanda, toplu taşımalarda, toplu huzurunu bozan hareketler sergilediğini üzülerek görüyoruz. Ziyanlı içerikler sırf toplumsal medya ya da oyunlarda bulunmuyor. Dijital yayın platformlarında ve televizyonlarda da şiddetin ve değerlerimizle bağdaşmayan bahislerin evcilleştirildiği içeriklerle kuşatılmış durumdayız.”
“HAYATTA İLHAM ALINACAK ÇOK HOŞ İNSANLARIMIZ VAR”
Bu mevzuda toplumun her kesitinde günden güne büyüyen bir tenkit ve pak içerik talebi olduğunu kaydedin Emine Erdoğan “Fakat bu yansılara karşılık olarak dizi ve sinema senaryolarında ‘hayatın farklı karakterlerinden ilham alındığının’ söylendiğini üzülerek duyuyoruz. Halbuki hayatta ilham alınacak çok hoş insanlarımız var. Ailesinin hasretini göğsünde nişan üzere taşıyıp vakan nöbeti tutanlar, hastalıklara deva bulmak için bir ömrü laboratuvarda geçirenler, öğretmen olunca uzak köylere koşarak gidenler, ‘Gazze’ denilince boğazı düğüm düğüm olduğu için gemileri atlayıp denizleri aşanlar. Yetim çocuklara meskeninin baş köşesinden diğer yeri yakıştırmayanlar. Alnının teriyle al bayrağı dünyanın her yerinde göndere çekenler. Veresiye defterlerindeki borçları sessizce ödeyenler. Kimsesiz yaşlı komşusuna öz annesi üzere bakanlar. Gözleri görmeyen sınıf arkadaşına ders kitaplarını tekraren okuyanlar, dişinden tırnağından arttırıp Afrika’da su kuyusu açtıranlar, gecenin tüm karanlığında afet bölgesine birinci varan olmak için yarışanlar, çorak topraklara yüzlerce fidan takım ormana çevirenler, sevgiyi, merhameti ana din diye konuşanlar var bu ülkede. İnanın biz insanları uyguna, hoşa ve iyi kullanan heveslendirenleri ayakta alkışlıyoruz. Kelamın özü şu; ister toplumsal medya, ister diziler, sinemalar ya da çizgi sinemalar olsun, tüm bunlar dünyanın güzelleşmesi ve yeryüzüne uygunluk tohumlarının serpilmesi için de kullanılabilir. Mesela teknoloji etraf sıkıntılarını bitirebilir. Toplumsal medya besin israfını sonlandıran bir ilham platformu olabilir. Dijital oyunlar çocukların bilimsel hünerlerini geliştirecek biçimde tasarlanabilir. Yeterki biz, bu niyette olalım ve tüm paydaşlar üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirsinler. Bu fikirlerle sözlerimi son veriyorum” biçiminde konuştu.
